Bạo Hành Ngôn Ngữ Thời Thơ Ấu: Vết Sẹo Tâm Lý Chẳng Thể Lành

Bạo hành qua lời nói (Lạm dụng bằng lời nói) thời thơ ấu ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của trẻ. Tuy nhiên, chúng ta lại không hề ý thức được điều đó. Bởi lẽ, đôi khi chúng ta …

Bạo hành qua lời nói (Lạm dụng bằng lời nói) thời thơ ấu ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của trẻ. Tuy nhiên, chúng ta lại không hề ý thức được điều đó. Bởi lẽ, đôi khi chúng ta nhầm lẫn bạo hành ngôn ngữ với việc sử dụng những từ ngữ tiêu cực. Nhưng nó không hề đơn giản như vậy.

Bạo hành bằng lời nói tấn công trực tiếp vào sự tự trọng của nạn nhân, cụ thể là trẻ em. Bên cạnh đó, bạo hành ngôn ngữ là loại bạo hành thuộc cấp độ tâm lý. Mạng lưới căng thẳng chấn thương trẻ em quốc gia của Mỹ (NCTSN)  đã có dữ liệu về việc này: Theo họ, bạo hành về mặt tâm lý là loại bạo lực phổ biến nhất.

Các bậc phụ huynh cần cẩn thận về những điều nói với con trẻ.

Chúng ta cần kiểm soát được cách giao tiếp của ta với con trẻ. Chúng ta cần đặc biệt cẩn thận khi chỉ ra lỗi của chúng

Tại sao bạo hành ngôn ngữ lại để lại vết sẹo tâm lí?

Có một lí do giải thích cho việc này. Bởi vì thời thơ ấu là giai đoạn phát triển đặc biệt quan trọng. Hệ thống dây thần kinh và bộ não rất nhạy cảm trước bất kì kích thích nào từ môi trường xung quanh. Vì vậy, mọi thứ diễn ra đều ảnh hưởng rất nhiều đến trẻ. 

Theo J. Pinel, quá trình phát triển nhân cách bắt đầu ngay từ trong bào thai, tiếp đó là sau khi chào đời và nó không ngừng diễn ra cho đến khi trưởng thành. Vì vậy, thật dễ hiểu khi trẻ nhỏ lại nhạy cảm với những tổn thương tâm lý thời thơ ấu.

Một cuốn sách có tên “Lạm dụng thời thơ ấu dưới góc nhìn tâm lý thần kinh” từng đề cập: 

Hồ sơ sinh học thần kinh và tâm lý thần kinh của những nạn nhân từng bị lạm dụng khi còn nhỏ đều chỉ ra : Sự lạm dụng ngôn ngữ thời thơ ấu có thể gây ra các vấn đề về sự chú ý và trí nhớ, ảnh hưởng tới khả năng sử dụng ngôn ngữ và phát triển trí tuệ. Nó dẫn đến việc biểu hiện kém ở trường học.

“ Sự biến đổi của não bộ về chức năng và cấu tạo sẽ thay đổi chức năng tâm lý thần kinh khi lớn lên của những đứa trẻ từng bị lạm dụng”

– Neuropsychology of Child Maltreatment and Implications for School Psychologists, A.S. Davis, L.E. Moss, M. Nogin, N. Webb

Vậy thì, chúng ta đã giấu “Bạo hành ngôn ngữ” bằng cách gọi chúng theo cái tên khác nào? Đôi khi, chúng ta hợp lý hóa nó khi gọi nó là  “dạy dỗ” hay “ nuôi nấng” con trẻ tốt nhất có thể.

Hình phạt chính là vấn đề

Rất nhiều phụ huynh không hề biết cách nuôi dạy con mình bằng cách nào khác ngoài việc tập trung vào khuyết điểm của chúng. Nói cách khác, khi đứa trẻ làm việc gì đó tốt thì lại không được ghi nhận. Bởi vì họ coi việc làm đó là nghiễm nhiên. Nếu một đứa trẻ đề cập đến việc tốt đó, cha mẹ thường sẽ chỉ nói “ Đấy là việc con phải làm thôi”.

Tuy nhiên, trong giai đoạn tâm hồn mỏng manh như thời thơ ấu, chỉ tập trung vào những mặt tiêu cực sẽ tạo ra những hệ lụy khôn lường. Thực tế, hầu hết những lần khi trẻ phạm lỗi, các bậc phụ huynh không chỉ đơn thuần dừng lại ở việc chỉ ra lỗi đó. Họ còn khiến con trẻ phải cảm thấy tội lỗi khi chọc tức cha mẹ. Chúng ta đã thêm những từ ngữ thiếu chọn lọc khi truyền tải các thông điệp đến con.

So sánh con với một đứa trẻ khác và nói rằng “Con thật ngu ngốc” tại thời điểm đó có vẻ như một việc làm vô hại. Cha mẹ thậm chí còn thấy điều đó hợp lý vì họ đang nóng giận mất khôn. Tuy nhiên, tất cả những điều này sẽ rạch một vết sẹo không thể nào mờ đi lên tâm hồn của bất kì đứa trẻ nào, đặc biệt là khi điều này xảy ra thường xuyên.

Ví dụ, con bạn cố gắng giải một bài Toán và bạn nói con “ngu ngốc” vì không thể nào làm đúng ngay từ lần đầu tiên. Cùng lúc đó, bạn nhấn mạnh rằng bạn bè của con luôn luôn làm được. Trong trường hợp này, con bạn sẽ nghĩ nó học môn Toán rất tệ. Mặt khác, nó nghĩ rằng mình là một học sinh kém hơn bè bạn.

Ngay lập tức, đứa bé sẽ tin rằng mình không thể cải thiện được. Điều này làm đứa trẻ ghét bỏ môn Toán trong tương lai. Chúng sẽ phải chịu đựng nỗi sợ thất bại. Khi vấp phải lỗi nhỏ ở bất kỳ lĩnh vực nào, chúng cũng sẽ vội vàng bỏ cuộc vì nghĩ rằng “mình không thể làm được”.

Chúng ta mong đợi con mình sẽ trở thành ai khi áp dụng kiểu “dạy dỗ” này? 

Đừng quên rằng, thời thơ ấu là khoảng thời gian trẻ nhỏ hình thành sự nhận diện. Khoảng thời gian đó sẽ trở nên thật tồi tệ với những câu như “Mình chẳng có giá trị gì cả” , “Mình lại làm bố mẹ nổi giận, đó là lỗi của mình” , “Mình chẳng bao giờ làm được gì ra hồn” hay “Mình là đứa ngu ngốc” . Đứa trẻ sẽ nghĩ rằng “Mình đáng bị như vậy” . Tất cả những suy nghĩ đó sẽ hủy hoại sự tự tin của đứa trẻ.

“…Lạm dụng là những hành động có hại, đặc biệt là bằng lời nói, luôn nói đứa trẻ rằng nó ghê tởm, xấu xí, ngu ngốc, hay khiến chúng cảm thấy mình như một gánh nặng không mong muốn. Chúng thậm chí còn không được gọi bằng tên thật, mà là “ Thằng/ Con kia/ Mày”, “Đứa ngốc kia”, hoặc những thứ tương tự để sỉ nhục.” – Abused Children, Kempe and Kempe (1979)-

Như chúng ta thấy, bạo hành ngôn ngữ thời thơ ấu ảnh hưởng đến trẻ một cách sâu sắc. Chúng ta cũng công nhận rằng các bậc phụ huynh thường không ý thức được những gì mình trút lên con trẻ. Họ có thể trút sự bực bội ở cơ quan, căng thẳng tột độ và những vấn đề trong cuộc sống hoặc không khí ngột ngạt và trách nhiệm gánh nặng trên đôi vai lên con mình thông qua lời nói. Bạn cần kiểm soát được điều này nếu bạn muốn con mình hạnh phúc. 

Kiểm soát được cảm xúc là rất quan trọng. Chúng ta cũng cần biết cảm thông với con và, hơn tất thảy, cần biết giao tiếp với con một cách tích cực. Chúng ta phải luôn chú ý tới sự tự tôn của trẻ. Sau cùng, chúng ta sẽ không bao giờ muốn trẻ con trở thành những người lớn rụt bè, sầu não. Những người trưởng thành mà luôn nghĩ rằng mình vô dụng, sẽ mãi mãi không cho bản thân cơ hội được phát triển.

——————————-
Dịch: Mai
Biên tập: Linh Vũ
Minh họa: Mỹ MỹNguồn ảnh: Pinterest
Nguồn: https://verbal-abuse-childhood-leaves-mark/

A Crazy Mind là một dự án phi lợi nhuận với hơn 100 cộng tác viên trên khắp cả nước. Với mục tiêu đem lại và nâng cao kiến thức tâm lý tới cộng đồng, chúng tôi mong nhận được sự ủng hộ và đóng góp của các bạn. Các quý độc giả có thể donate cho A Crazy Mind tại đây: http://acrazymind.vn/donate/ . Xin cảm ơn!

(*) Bản quyền bài dịch thuộc về A Crazy Mind. Khi chia sẻ, cần phải trích dẫn nguồn đầy đủ tên tác giả và nguồn là “Nguồn: Acrazymind.vn”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

(**) Follow Facebook A Crazy Mind để đọc các bài dịch khác và cập nhật các bài viết mới hằng ngày và tham gia nhóm cộng đồng tự chữa lành của A Crazy Mind tại: https://www.facebook.com/groups/371004360098732/

(***) Trở thành Cộng tác viên để rèn luyện tư duy ngôn ngữ và đóng góp kiến thức cho cộng đồng tại https://bit.ly/2EiflcL

BẢN THẢO
Bài viết liên quan