Kẻ bắt nạt, nạn nhân, kẻ bàng quan và người quan sát

Hãy ý thức về hành động mình đang làm và luôn nghĩ rằng mình cũng có thể đem lại hạnh phúc cho người khác.


Sau một tuần làm về chủ đề Phòng chống xâm hại trẻ em, tôi không khỏi cảm thấy đau đớn khi đọc những câu chuyện, xem những hoàn cảnh đâu đó còn vô cùng bất công trong xã hội. Và đâu đó, tôi nhận ra hẳn đa số trong chúng ta, từng là một trong ba vai trò: kẻ bắt nạt, nạn nhân, kẻ bàng quan một cách vô thức hoặc có ý thức.


Xâm hại có rất nhiều hình thức: bạo hành thể chất/lời nói, bạo hành cảm xúc, bỏ rơi, xâm hại tình dục... do từ nhỏ, trẻ em không được người lớn bảo vệ hoặc đau đớn hơn, nó trở thành "văn hóa" và "nếp sống" ở nhiều nơi.


Những nạn nhân của bạo hành lớn lên với sự khuyết tật chủ yếu về mặt cảm xúc, mặc dù những vết thương thể chất có thể lành nhưng nỗi đau tinh thần thì cứ lớn dần theo thời gian nếu không có sự can thiệp từ những người có hiểu biết về bạo hành, các chuyên gia.


Những nạn nhân cũng có thể trở thành kẻ bắt nạt với những người yếu thế hơn mình. Những nạn nhân cũng có thể trở thành kẻ bàng quan trước một sự kiện đang thực sự diễn ra đớn đau như thế. Và ngược lại.


Một xã hội sẽ ra sao khi vòng lặp ấy vẫn được duy trì?

Mỗi cá nhân lớn lên trong một xã hội như vậy sẽ trở thành người ra sao?



Một người trưởng thành vẫn mang trong mình những nỗi mặc cảm thì rất khó để giúp đỡ chính mình và người khác. Thậm chí sau này, họ sẽ đem những nỗi đau ấy lên chính bản thân mình và những người xung quanh, mặc dù có ý thức hoặc không. Có thể họ lại bạo hành con mình như cách họ bị bạo hành bởi cha mẹ họ, có thể họ không bảo vệ, thờ ơ với con mình khi con mình bị bạn ở lớp bắt nạt bởi ngày xưa cha mẹ họ cũng từng làm với họ như thế. Bi kịch cứ thế xảy ra, và chúng ta nên biết, ngoài kia vẫn đang diễn ra thật nhiều bất công, nếu ta không nhận diện và lên tiếng.


Vậy làm thế nào để thoát khỏi vòng lặp Kẻ bắt nạt - nạn nhân - kẻ bàng quan?


Còn một vai trò nữa mà ta có thể can thiệp đó chính là người quan sát (NQS). Khi bạn trở thành NQS, bạn có thể nhận biết hành động mình đang làm và bạn có thể dần dần điều chỉnh hành động đó. Bạn quan sát xem bạn có đang là nạn nhân hay không, nếu bạn luôn làm hài lòng người khác, rất có thể bạn sẽ dễ dàng bị người khác lợi dụng. Nếu bạn đàn chỉ trích hay phê phán ai đó, hãy tìm lý do tại sao họ lại hành xử như vậy thay vì đổ lỗi. Hãy lên tiếng ngay cả khi đó không phải là bạn, nếu có thể can thiệp, đừng làm ngơ trước những hành động sai trái của người khác.


Hãy ý thức về hành động mình đang làm và luôn nghĩ rằng mình cũng có thể đem lại hạnh phúc cho người khác. Quá trình này diễn ra không hề dễ dàng. Nó cần được luyện tập và thay đổi dần dần, bởi khi ta có thể tự tha thứ, bao dung và tự chăm sóc cho chính mình, ta sẽ dần tìm lại được sự kết nối với cảm xúc bên trong. Khi tình yêu bên trong tự đủ đầy, nó sẽ lan tỏa đến người khác.

Vậy nên, từ hôm nay, hãy cố gắng trở thành người quan sát!

-----------------

Art: artstation

Tác giả: Yến Nhi

Bài viết liên quan
BẢN THẢO