Tự Tin Hay Kiêu Ngạo: Cái Giá Của Áp Lực Đánh Giá Cao Bản Thân

Bạn liệu đã khi nào lo lắng về việc bị cho là một người kiêu căng?  Nếu có, đó là một điều bình thường bởi có một ranh giới khá rõ giữa tự tin và tự kiêu. Bạn có thể …

Bạn liệu đã khi nào lo lắng về việc bị cho là một người kiêu căng? 

Nếu có, đó là một điều bình thường bởi có một ranh giới khá rõ giữa tự tin và tự kiêu.

Bạn có thể đã xây dựng cho mình lòng tự tin vì bạn hiểu rằng, sự tự tin làm bạn hấp dẫn hơn với chính mình cũng như những người xung quanh, và nó giúp bạn thành công hơn trong việc hẹn hò.

Điều này chẳng có gì đáng ngạc nhiên.

Thế còn những người phụ nữ có vẻ như bị thu hút bởi những người đàn ông ngạo mạn? 

Chính là những người cứ hét toáng lên rằng, “Nhìn tôi, nhìn tôi này!

Họ chẳng biết đến ai ngoài chính bản thân mình, và họ cũng muốn người khác chú ý đến.

Điều này có thể gây bực bội khi bạn muốn trở nên cuốn hút, nhưng lại cũng không muốn trở thành kẻ kiêu ngạo. 

Và đôi khi trên đời, có vẻ như bạn phải trở nên như thế thật. 

Nhưng không cần phải làm vậy.

Rõ ràng, có những người phụ nữ thích đàn ông ngạo mạn.

Tuy nhiên, chúng ta không lo lắng cho những người phụ nữ đó. Chúng ta chúc họ những điều tốt đẹp nhất, nhưng không phải là điều này điều nọ mà họ muốn; vì họ không phải là loại người phù hợp mà bạn đang kiếm tìm.

Phụ nữ khôn ngoan, mặt khác, lại cảm thấy không ưa những sự kiêu căng ở đàn ông. 

Sự kiêu ngạo là một “nút tắt” đối với những phụ nữ có thể nhìn thấu vỏ bọc cố tỏ ra tự tin đến con tim của người đó.

 Sự kiêu căng đẩy một người phụ nữ khôn ngoan ra xa, nhưng một lòng tự tin sâu sắc và phong phú lại kéo cô ấy lại gần hơn.

Hãy cùng so sánh và đối chiếu những điều này để bạn có thể thấy rõ hơn sự khác biệt giữa kiêu ngạo và tự tin!

KIÊU NGẠO LÀ GÌ?

Từ điển định nghĩa sự kiêu ngạo là trạng thái có hoặc biểu lộ ra cảm giác thái quá về tầm quan trọng và khả năng của một người. 

Tuy vậy, ngạo mạn không chỉ là sự tự tin quá độ; nó có xuất phát điểm hoàn toàn khác biệt. 

Tính ngạo mạn thực ra bắt nguồn từ (a) cảm giác bất an, (b) so sánh bản thân với người khác, và (c) đánh giá quá cao bản thân. Hãy cùng khám phá từng điều một nhé:

Thách thức của sự bất an

Đối với cảm giác thiếu an toàn, lòng tự kiêu là một chiến lược để cố gắng đối phó với cảm giác bị thua kém, tránh thu mình lại. Phần suy nghĩ đó, ít nhất, cũng đáng ngưỡng mộ: phần không-bỏ-cuộc.

Vấn đề là sự kiêu ngạo và cảm giác bất an lại là hai mặt của một đồng xu, và đồng xu đó lại chủ yếu tạo nên những ảnh hưởng tiêu cực. 

Nhìn thoáng qua, kiêu ngạo và bất an có vẻ như rất mâu thuẫn, nhưng chúng thực tế lại đi cùng với nhau. Và sự kết hợp này khá là bất ổn. 

Chúng ta thấy được hai mặt đối lập trong cùng một vấn đề, đại loại như vậy. Điều này gây nên khá nhiều bất ổn bên trong nội tâm một con người.

Sự kiêu ngạo sẽ không được tiếp cận với sự tự nhận thức để cho chúng ta thực sự hiểu về những điểm mạnh nổi bật cũng như những điểm yếu cần trung thực thừa nhận. 

Lòng tự mãn cũng không thể làm chúng ta thoải mái hay nhẹ lòng.

Chúng ta không thể nào cảm thấy thư giãn khi có quá nhiều thứ phải đấu tranh và chống đỡ. Mọi thứ sẽ trở nên thật mệt mỏi, và nguồn năng lượng duy nhất là dòng ảo tưởng chứa nhiều hơn nữa sự tự đánh giá cao bản thân. 

Xuyên suốt cuộc trò chuyện bằng sự hăm doạ và bịp bợm, lòng tự mãn không để tâm đến những lời người khác nói, trừ khi đó là những lời củng cố quan điểm kiêu căng về bản thân.

Cảm giác bất an này thực sự vô cùng mệt mỏi! 

Và tất cả chúng ta đều hiểu điều đó đem lại cảm giác như thế nào, vì chẳng ai trong chúng ta tự mãn quá mức cả. Điều quan trọng chỉ là phải để mắt đến nó mà thôi.

Kiệt sức vì liên tục so đo:

Đối với việc cứ liên tục so sánh, lòng kiêu ngạo có xu hướng cố gắng cảm thấy tự mãn bằng sự trả giá của những người khác, cố gắng cảm thấy giỏi hơn  họ dù là thể hiện ra ngoài hay chỉ là trong suy nghĩ.

Có những người bị ám ảnh với việc phải trở nên ưu tú, hơn người. 

Sự kiêu căng có thể làm chúng ta thấy thỏa mãn trong một khoảnh khắc khi ai đó không tài giỏi, hấp dẫn,… hay bất cứ điều gì đó bằng chúng ta. Nhưng ở giây khắc tiếp theo, một ai đó sẽ xuất hiện – tài năng hơn, cuốn hút hơn,… thì khi đó, sự kiêu căng lại dần đối mặt với thất bại. 

Nó khiến bạn mệt mỏi như một chú hamster chạy trong bánh xe vậy.

Sẽ chẳng có cách nào để chiến thắng trò chơi này, không bao giờ. 

Nó chỉ tạo ra cảm giác hối lỗi, sự oán giận và sự xa cách với người khác. Và thậm chí nó cũng tạo ra khoảng cách với chính mình. Điều này là do thay vì công nhận mỗi người là một cá nhân thực sự và có nhiều khía cạnh để xem xét, sự tự kiêu đối xử với bản thân như chỉ là một đối tượng của vấn đề: “Hôm nay tôi liệu đã làm đủ tốt hay chưa?”.

Áp lực của đánh giá quá cao bản thân: 

Bằng cách đánh giá quá cao bản thân, sự ngạo mạn đánh mất lòng biết ơn đối với cuộc sống, đối với món quà vô giá mà chúng ta đã được ban tặng – cơ thể, trái tim và khối óc.

Điều này đã đặt một gánh nặng vô hình lên mỗi cá nhân, bởi đến cuối ngày, chúng ta yếu đuối theo những kiểu khác nhau, và việc đánh giá quá cao bản thân sẽ không cho chúng ta dám thừa nhận sự yếu đuối đó.

Chối bỏ sự thật không phải là một chiến lược để chiến thắng. 

Thực tế là, chúng ta phụ thuộc vào nhiều thứ hơn là chính bản thân mình, để có thể sống và phát triển. Chúng ta đã được cung cấp rất nhiều yếu tố, một bộ máy cơ thể với nhiều điều huyền ảo, những người xung quanh và nhiều điều khác để trợ giúp chúng ta. 

Do đó, từ chối thừa nhận điều gì đó vĩ đại hơn mình, thứ đã trao đi món quà của cuộc sống, lại gây nên những áp lực đặt lên vai chúng ta – một điều không chỉ vô lý mà còn vô ích.

PHƯƠNG THUỐC TỪ LÒNG TRẮC ẨN:

Quả thật không vui vẻ mấy khi ở cạnh một người cư xử một cách kiêu căng, trừ khi bạn cũng đang hy vọng nhận được điều gì đó từ họ; và điều đó kéo mọi thứ cứ thế tiếp diễn. 

Nhưng đó không phải là sự tự tin trầm tĩnh, sâu sắc và lôi cuốn mà chúng ta muốn hướng tới. 

Và bất cứ khi nào bàn về vấn lòng kiêu căng, điều quan trọng là đảm bảo được là mỗi chúng ta đều hiểu cảm giác kiêu căng là như thế nào. 

Tôi hiểu, bạn hiểu, chúng ta đều hiểu cảm giác đó từ chính những trải nghiệm của mình. 

Vì vậy, chúng ta có thể thể hiện lòng bao dung với chính bản thân và những người xung quanh về vấn đề này, đồng thời thay vào đó hướng đến lòng tự tin.

Lòng bao dung đem lại cảm giác được chữa lành và hữu ích khi chúng ta dần học được sự khôn ngoan của lòng tự tin thực sự.

LÒNG TỰ TIN LÀ GÌ?

Từ điển định nghĩa sự tự tin là cảm giác tin tưởng vào khả năng, phẩm chất và sự đánh giá với một người nào đó. 

Sự tự tin bắt nguồn từ: (a) biết rằng bạn sẽ làm được điều đó, (b) biết ơn vì những gì bạn đã làm, và (c) có lòng khiêm tốn cao. 

Hãy cùng đi tìm hiểu từng điều một nhé :

Sức mạnh của việc biết rằng bạn sẽ làm được

Thái độ của bạn trong một nhiệm vụ hình thành rất nhiều điều sau đó. 

Lòng tự tin không có nghĩa là bạn nghĩ rằng bạn có thể làm điều gì đó hoàn hảo ngay lần đầu tiên. Không ai có thể luôn luôn thực hiện mọi thứ một cách hoàn hảo cả!

Tự tin chỉ có ý nghĩa rằng bạn sẽ tiếp tục cố gắng cho đến khi bạn đạt được điều đó, nếu nó thực sự quan trọng với bạn. 

Bạn sẽ trang bị cho mình những gì bạn cần, cho dù là nhân lực, vật lực, đào tạo, hay bất cứ điều gì. 

Bạn sẽ tiếp tục cố gắng. 

Cảm giác này thật thoải mái vì bởi bạn không cần phải giả vờ là mình đã hoàn hảo sẵn ở mọi chuyện. 

Thay vào đó, bạn có thể có được một đánh giá thực tế về những ưu khuyết điểm của bản thân. Theo cách đó, nó không mang một gánh nặng thắng thua như kiểu: “Ôi chúa ơi, mình sẽ trở nên thật tuyệt vời hoặc thật tệ hại.” Điều đó thật là căng thẳng và cũng chẳng chính xác! Trên thực tế, cảm giác này giống như khi đang đi trên một hành trình, nơi bạn đang thực hiện mọi thứ một cách nghiêm túc, và bạn rất biết ơn khi có được cách suy nghĩ này.

Vẻ đẹp của lòng biết ơn

Tỏ ra biết ơn với những gì mình đã làm được cùng với lòng quyết tâm sẽ thúc đẩy sự háo hức của bạn về những gì sẽ xảy ra tiếp theo. 

Khi bạn vừa học hỏi trong lúc làm việc và nhận trách nhiệm về từng thứ một của bản thân, lòng tự tin trên một số lĩnh vực sẽ dần được nâng lên, cùng lúc bạn dần trở nên thành công và thành thạo ở lĩnh vực đó. 

Biết rằng đây là cách thức của mọi thứ, và biết ơn vì những gì đã làm được – kể cả khi nó là không đáng kể so với những gì còn ở phía trước – cho bạn cảm giác tuyệt vời. 

Điều này sẽ cho bạn một cảm giác yên bình với chính bản thân. Sự yên bình đó làm bạn thoải mái với chính mình, và kết quả là những người khác bị hấp dẫn bởi bạn như một lẽ thường tình.

Cách suy nghĩ này sẽ khiến bạn trở nên khá cuốn hút.

Khi hiểu rằng những vết rạn nứt sẽ xuất hiện khi lừa dối ai đó bạn hẹn hò, thì sẽ dễ dàng để buông bỏ việc gắn chặt với kết quả hơn. 

Chắc chắn, không phải mọi việc đều sẽ thành công, nhưng điều đó là hoàn toàn bình thường vì đến sau cùng, bạn muốn hò hẹn với một người có thể yêu bạn vì chính bạn, chứ không phải vì hình tượng mà bạn có thể khoác lên mình mãi được. 

Bạn có thể trau dồi lòng tự tin bằng cách hiểu rằng bạn có thể làm bất cứ điều gì mà bạn bỏ công sức vào, mà không có dấu hiệu kiêu ngạo, biết ơn vì những gì bạn đáng ra đã có thể làm, cùng với sự khiêm tốn luôn ở đó khi bạn cần. 

Lòng khiêm tốn không phải dấu hiệu của sự yếu đuối. Nó là một góc nhìn được lựa chọn để giúp bạn trưởng thành như một con người.

Sự tự do của việc đề cao tính khiêm nhường

Có một lòng khiêm tốn lớn là nhân tố thay đổi cuộc chơi. 

Khiêm tốn thường bị hiểu lầm là một loại kiềm chế để cảm thấy tồi tệ về bản thân và sự thiếu tự tin. 

Mọi sự sẽ trở nên thật thoải mái nếu bạn hiểu lòng khiêm tốn thực sự là gì. 

Khiêm tốn thực sự là một cách đánh giá thực tế về những điểm mạnh và điểm yếu. Sẽ thật là thoải mái khi bạn nhận ra những điểm yếu của mình và tìm cách cải thiện chúng. 

Mọi người đều có thể trở nên tốt hơn, và lòng khiêm tốn sẽ làm cho những sự thật xuất hiện theo một cách rất thú vị, tạo điều kiện cho sự tiến bộ và đi lên nhanh chóng. 

Một điều thú vị là, lòng khiêm tốn cần một tư duy đủ rộng mở để đón nhận.

Ví dụ, chỉ đọc một cuốn sách thôi cũng là khiêm nhường, vì kiểu, “À, tôi không biết những điều này. Tôi thậm chí còn chẳng nhận thức được rằng tôi đã bỏ lỡ những kiến thức và sự khôn ngoan này. Nhưng còn rất nhiều những cuốn sách khác, cũng như còn rất nhiều điều mà tôi chưa biết.” Đó chính là khiêm tốn!

TẤT CẢ NHỮNG KHÍA CẠNH NÀY CỦA SỰ TỰ TIN ĐỀU ĐI CÙNG NHAU

Toàn thể sự tự tin được tạo nên từ những điều này, và khi bạn sống, làm việc và chơi với kiểu suy nghĩ này, bạn sẽ làm tốt hơn mọi thứ một cách rất nhẹ nhàng. 

Nhưng điều đó không phải là điều tiên quyết cho sự tự tin;nó chỉ là một nhân tố tăng cường sự tự tin trên những góc độ cụ thể. Tất nhiên, sự tự tin của bạn trong một lĩnh vực cụ thể tăng theo thời gian khi bạn phát triển thành công trong lĩnh vực đó. Vì vậy, bạn càng thực hành nhiều hơn một cái gì đó, bạn sẽ thành thạo hơn và sau đó sự tự tin của bạn tăng lên trong lĩnh vực đó.

Dù sao, nhìn chung thì sự tự tin là một bức tranh lớn hơn thế. Nó là, “À, tôi có thể làm được việc này vì tôi để tâm vào nó và tôi sẽ nhận được những sự giúp đỡ tôi cần trong quá trình đạt được nó.”. Đó là một cách sống thật mạnh mẽ.

KẾT LUẬN

Sự tự tin và lòng kiêu ngạo là hai thứ hoàn toàn khác nhau. 

Sự kiêu ngạo không chỉ là sự tự tin thái quá; đúng hơn là, nó xuất phát từ sự bất an, so sánh bản thân với người khác. Thái độ “Tôi giỏi hơn người khác,” là một giả định cho sự thất bại. 

Sự kiêu ngạo sẽ đẩy mọi người ra xa, và trong trường hợp đó, thì chẳng ai chiến thắng cả.

Tuy nhiên, sự tự tin là khá tự do và hữu ích. Nó cung cấp những thông tin thực về những điểm mạnh và điểm yếu của bạn, trong khi sự khiêm tốn sẽ trợ giúp khi bạn cần, và một lòng tin vào bản thân cho bạn hiểu rằng bạn có thể làm những gì đã đặt ra. 

Một người tự tin thường thể hiện lòng biết ơn đối với những gì họ có và cho những gì sẽ xảy đến trong cuộc sống. Họ tập trung vào sự tích cực, không phàn nàn quá nhiều, và chịu trách nhiệm hoàn toàn cho định hướng của cuộc đời mình. 

Tự tin nói chung không phải là việc bạn biết tất cả mọi thứ. Nó là biết rằng bạn có thể làm những gì bạn đặt ra với sự duyên dáng, khiêm tốn, biết ơn và yên bình mà tất cả những điều đó tạo ra.

———————————–

Dịch: Hoài Anh

Biên tập: #Zeaulous

Nguồn ảnh: Pexels

A Crazy Mind là một dự án phi lợi nhuận với hơn 100 cộng tác viên trên khắp cả nước. Với mục tiêu đem lại và nâng cao kiến thức tâm lý tới cộng đồng, chúng tôi mong nhận được sự ủng hộ và đóng góp của các bạn. Các quý độc giả có thể donate cho A Crazy Mind tại đây: https://acrazymind.vn/donate/ . Xin cảm ơn!

(*) Bản quyền bài dịch thuộc về A Crazy Mind. Khi chia sẻ, cần phải trích dẫn nguồn đầy đủ tên tác giả và nguồn là “Nguồn: Acrazymind.vn”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

(**) Follow Facebook A Crazy Mind để đọc các bài dịch khác và cập nhật các bài viết mới hằng ngày và tham gia nhóm cộng đồng tự chữa lành của A Crazy Mind tại: https://www.facebook.com/groups/371004360098732/

(***) Trở thành Cộng tác viên để rèn luyện tư duy ngôn ngữ và đóng góp kiến thức cho cộng đồng tại https://bit.ly/2EiflcL

BẢN THẢO
Bài viết liên quan